بحران خاکی امنیت غذایی کشور را تهدید می کند

بحران خاکی امنیت غذایی کشور را تهدید می کند

بحران آبی و آلودگی هوا، در حال حاضر دو دغدغه اصلی عرصه زیست محیطی محسوب می شود اما خاک نیز بخشی دیگر از معضلات این حوزه خطیر است که اهمیت آن کمتر از آب و هوا نیست و نادیده گرفتن شدن آن می تواند منجر به بروز چالش هایی جدی در کشور شود.


به گزارش دو خاکی ، عرصه زیست محیطی بر سه محور آب،هوا و خاک استوار است و به عبارت دیگر این سه عرصه به مثابه مثلثی است که اضلاع به هم پیوسته آن،بستر محیط زیست را برای کلیه موجودات و جانداران شکل می دهند.

آنچه که این روزها در محافل عمومی و خانوادگی و رسانه ها مطرح می شود بیشتر معطوف به دو حوزه آب و هوا است اما عرصه خاکی کشور نیز مولفه ای حائز اهمیت است که امنیت غذایی عموم مردم به آن گره خورده و هر گونه اخلال و کم توجهی در این بخش می تواند چالش ها و بحران هایی عظیم را برای آیندگان ایجاد نماید.

محمود نیک سرشت،کارشناس محیط زیست در خصوص معضل خاکی در عرصه زیست محیطی اظهار کرد: تخریب منابع خاکی، موضوعی جهانی است که صرفا شامل کشور ما نمی شود و در واقع موضوع مذکور دغدغه ای جهانی است که ایران نیز بخشی از این پهنه عظیم جغرافیایی به شمار می رود.

وی افزود:این موضوع و دغدغه های مرتبط با این حوزه باعث شد تا سازمان ملل سال ۲۰۱۵ را سال خاکی و ۵ دسامبر را تحت عنوان روز جهانی خاک نامگذاری کند.

نیک سرشت عنوان کرد: چندی پیش رئیس انجمن علوم خاک کشور با بیان اینکه میزان خاک های حاصلخیز کشور به شدت در حال کاهش است، از تغییر کاربری سالانه ۱۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی ایران خبر داد.

کارشناس محیط زیست گفت: شهرک های صنعتی، کارخانه ها، مراکز تولیدی، واحدهای مسکونی باید در نقاطی بنا و احداث شوند که خاک آن حاصلخیز نیست اما متاسفانه بعضا مشاهده می شود که چنین اماکن و تاسیساتی در محدوده هایی حاصلخیز ساخته می شوند در صورتی که خاک حاصلخیز محل کشت و برداشت است نه ساختمان سازی و بنای تاسیسات در چنین بسترهایی بر خلاف مصالح زیست محیطی است.

احتمال بروز قحطی تا ۲۰ سال آینده

منوچهر گرجی،رئیس انجمن علوم خاک کشور چندی پیش در گفتگو با رسانه ها گفت: در صورت استمرار وضعیت موجود،احتمال بروز قحطی تا ۲۰ سال آینده در کشور دور از ذهن نخواهد بود.

وی با عنوان اینکه ۱۲ هزار سال است که از منابع خاکی با ارزش در کشاورزی بهره برداری می شود، افزوده بود: این ظرفیت باید تا ده ها هزار سال آینده نیز حفظ شود اما در صورت ادامه شرایط فعلی،حاصلخیزی خاک مورد اشاره تا دو نسل آینده حفظ خواهد شد.

به گفته این کارشناس مسئول، شرایط اقلیمی موجود و عدم طراحی  برنامه ریزی های اصولی، شکنندگی خاک را در کشور تشدید کرده و این در شرایطی است که در برخی از کشورها، در ۳۰ تا ۴۰ سال گذشته متوجه اهمیت امر شده اند و در خصوص حفظ و جلوگیری از منابع خاکی تصمیماتی اتخاذ کرده اند.

کاهش ۲ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی ایران ظرف مدت ۴۰ سال

محمد حسن روزی طلبی، عضو سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی نیز با تایید معضل منابع خاکی در کشور می افزاید: طبق آمار جهاد کشاورزی کل اراضی زراعی کشور اعم از آبی، دیم و… ۱۸٫۵ میلیون هکتار بوده که طبق آخرین سرشماری این میزان ظرف ۴۰ سال اخیر به ۱۶٫۵ میلیون هکتار کاهش یافته که این عدد و رقم از کاهش دو میلیون هکتاری اراضی زراعی و کشاورزی در ایران حکایت دارد.

از فرسایش بادی و آبی خاک تا چرای بی رویه دام ها

وی در تشریح عوامل موثر در فرسایش خاک در ایران می گوید: عوامل متعددی منابع خاکی ایران را تهدید می کند که تبدیل اراضی کشاورزی و منابع طبیعی به واحدهای مسکونی، صنعتی و… چرای بی رویه دام ها و همچنین فرسایش بادی آبی خاک از نمونه های آن به شمار می رود.

طرح حفاظت از خاک

ظاهرا مسئولان ذیربط کشوری به اهمیت این عرصه خطیر در حوزه محیط زیست و منابع طبیعی کشور پی برده اند و گویا طرحی در نوبت تصویب به سر می برد که پیرو آن زمینه و بستر لازم برای حفاظت از این موهبت الهی به نحو مطلوب تری فراهم خواهد شد.

ناصر صالحی نسب،عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی چندی پیش از تصویب طرح مذکور در کمیسیون مورد اشاره خبر داده بود و مقرر است پس از طرح آن در صحن علنی و تصویب و تایید نهایی از سوی شورای نگهبان،جهت ابلاغ و اجرا به دولت ارائه شود.

امید است طرح مورد اشاره با سرعت زمانی هر چه بیشتری برای تصویب و اجرا در اولویت گذاشته شود تا به یُمن آن و البته همیاری و همگرایی تمامی دستگاه های ذیربط، منابع خاکی ایران به عنوان ظرفیتی ویژه و حیاتی که تامین غذایی عموم مردم را بر دوش می کشد به بهترین نحو ممکن حفظ شود زیرا بقا جامعه با بقا خاک گره خورده و هر گونه تعلل و کم توجهی به این حوزه خطیر می تواند خطرات و هزینه های جبران ناپذیری را تحمیل کند.

 



نرخ سالانه فرسایش خاک در ایران تا ۳۳ تن در هکتار گزارش شده که ۵ تا ۶ برابر حد مجاز است. میانگین سالانه فرسایش خاک نیز به حدود ۱۵ تن در هکتار رسیده که سه برابر متوسط قاره آسیاست. بنابراین شاهد فرسایشی 5 - 6 میلیارد تنی در سال داریم. چه کسی در برابر این فاجعه باید جوابگو باشد؟؟؟


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE