ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC)

در علوم خاک، ظرفیت تبادل کاتیونی(CEC) حداکثر مقدار کاتیون کل در هر کلاس که خاک قادر به نگهداری در مقدار pH داده شده است، برای تبادل با محلول خاک در دسترس است. CEC برای اندازه گیری حاصلخیزی، ظرفیت نگهداری عناصر غذایی و ظرفیت حفاظت آب های زیر زمینی از آلودگی کاتیونی استفاده می شود. CEC به صورت میلی اکی‌والان هیدروژن در هر ۱۰۰ گرم خاک خشک (meq+/100g)، یا واحد SI سانتی مول بر کیلوگرم (cmol+/kg) بیان می شود. عبارت عددی در هر دو واحد یکسان است.

رس و هوموس دارای بار سطحی الکترواستاتیک است که یون‌های محلول را جذب نموده و آنها را نگه‌داری می کند. این ظرفیت برای انواع خاک های رس و ترکیبات رسی موجود در خاک متفاوت است و بشدت به مقدار رس و هوموس که در یک خاک خاص موجود است، بستگی دارد. یکی از راه‌های افزایش CEC توجه به تشکیل هوموس در خاک است.

CEC تعداد بار مثبت است که یک خاک می تواند شامل شود که بصورت مقدار اکی والان های مورد نیاز برای پر کردن ظرفیت خاک تعیین می شود. در علوم خاک، یک اکی والان به صورت تعداد بار نسبت به تعداد یون های هیدروژن تعریف می شود. از آنجایی که یون هیدروژن فقط یک بار مثبت دارد (+H)، این کار محاسبات را آسان‌تر می کند.

 

مقادیر استاندارد

۳-۱۵ کائولینایت
۵-۱۰ هالوسایت ۲H2O
۴۰-۵۰ هالوسایت ۴H2O
۷۰-۱۰۰ گروه مونتموریلونایت
۱۰-۴۰ ایلایت
۱۰۰-۱۵۰ ورمی کولایت
۱۰-۴۰ کلرایت
۱۱-۲۰ گلوکونایت
۲۰-۳۰ گروه پالی‌گورسکیت
~۷۰ آلوفان‌ها

این مقادیر برای ظرفیت تبادل کاتیونی کانی‌ها برحسب میلی‌اکیوالان در ۱۰۰ گرم خاک خشک در pH=7 توسط کارول (۱۹۵۹) گزارش شده است.

منبع:

From Wikipedia, the free encyclopedia, http://en.wikipedia.org/wiki/Cation-exchange_capacity



نرخ سالانه فرسایش خاک در ایران تا ۳۳ تن در هکتار گزارش شده که ۵ تا ۶ برابر حد مجاز است. میانگین سالانه فرسایش خاک نیز به حدود ۱۵ تن در هکتار رسیده که سه برابر متوسط قاره آسیاست. بنابراین شاهد فرسایشی 5 - 6 میلیارد تنی در سال داریم. چه کسی در برابر این فاجعه باید جوابگو باشد؟؟؟


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE