لزوم توسعه و اجرای مستمر کاشت درختان مثمر در اراضی شیب‎دار

طرح تنفس جنگل در حالی برای یک دوره ۱۰ ساله در کشور به اجرا گذاشته شده است که کارشناسان از توسعه کشت درختان مثمر خصوصا به صورت دیم به عنوان یکی از راهکارهای نفوذ منابع آب ناشی از باران به دل سفره های زیرزمینی و جلوگیری از بیابانی شدن کشور و فرسایش خاک عنوان می کنند.

ایران طی چند سال اخیر با تغییرات شدید آب و هوایی، کاهش بارندگی، فرسایش خاک، سیلاب‌های سهمگین و خشک‌سالی مواجه شده است؛ به همین دلیل لزوم اجرای عملیات آبخیزداری برای حل این مشکلات و افزایش ذخایر آب‌های زیرزمینی از اهمیت وافری برخوردار است.

سالانه ۲ درصد جنگل‌های کشور تخریب می‌شود

از مهم‌ترین روش‌های اجرای عملیات آبخیزداری، کاشت و حفظ پوشش گیاهی ازجمله کشت درختان مثمر در اراضی شیبدار و دیمزارها به‌منظور نفوذ آب باران در سطح خاک است؛ به همین منظور، کارشناسان سرمایه‌گذاری در این امر توسط بخش دولتی و خصوصی را راهکاری ارزشمند جهت تحقق اجرای عملیات آبخیزداری در کشور می‌دانند.

سازمان هوانوردی و فضایی آمریکا (ناسا) ایران در کنفرانسی که در سال ۲۰۱۳ در شهر «پوتسدام» آلمان برگزار شد، اعلام کرد با توجه به متوسط ۲ درصد تخریب جنگل در ایران در کمتر از یک سده این کشور به بیابان می‌شود به همین دلیل حجتی، وزیر جهاد کشاورزی یکی از مهم‌ترین اولویت‌های این وزارتخانه را احیای جنگل‌ها و کاشت پوشش گیاهی خصوصا در مناطق کم بارش اعلام کرده است.

ایجاد ۵۰۰ هزار هکتار باغ در اراضی شیبدار تا پایان برنامه ششم توسعه

طبق قانون برنامه ششم توسعه نیز وزارت جهاد کشاورزی موظف به ایجاد ۵۰۰ هزار هکتار باغ در اراضی شیب دار در سطح کشور شده است که البته این میزان با توجه به نیاز به اصلاح و نوسازی بودن ۹۰۰ هزار هکتار باغ با توجه به کشت ابتدایی و غیراصولی شان کافی نبوده و باید بخش خصوصی نیز بدان ورود داشته باشد.

کارشناسان معتقدند با توجه به ویژگی‌های همچون تعادل دمای محیط، حفاظت از خاک در قبال فرسایش آن، تلطیف هوا و تأمین بخشی از مواد غذایی موردنیاز انسان،حفظ قابلیت زراعی اراضی شیبدار، افزایش نفوذ آب به خاک ، کاهش رواناب و تغذیه منابع آب های زیرزمینی و در نهایت افزایش درآمد کشاورز  با کشت گیاهان و درختان مثمر در اراضی شیبدار باید جهت توسعه این امر علاوه بر دعوت از بخش خصوصی به کشاورزان آموزشهای لازم را داده و این امر را توسعه داد.

سیاست‌های تشویقی دولت به کشاورزان سبب توسعه دیمزارها می شود

شیب بیش از ۵۰ درصدی ۳۹ درصد از اراضی شیب‌دار و محدودیت در واگذاری مستثنیات منابع طبیعی به اشخاص و وضعیت ناپایدار و شکننده ازنظر آب و منابع طبیعی سبب ایجاد دلسردی در اجرای طرح توسعه باغات مثمر در اراضی شیب‌دار شده است.

ولی با این حال به نظر می رسد دولت می تواند با حمایت از کشاورزان از طریق اعطای وام‌های کم‌بهره، تأمین نهال رایگان و خدمات فنی، آموزش و ظرفیت‌سازی و تقویت تولیدکنندگان و خرید تضمینی این محصولات شاهد توسعه باغات دیم در اراضی شیبدار باشد.

در همین رابطه جلال محمودزاده، نایب رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی تبدیل اراضی شیب‌دار به باغات دیم و مدیریت اراضی منابع طبیعی را راهکار کنترل فرسایش خاک می‌داند.

این نماینده مجلس معتقد است: دولت می‌تواند با ارائه تسهیلات ارزان قیمت به کشاورزان شرایطی برای کنترل فرسایش خاک را فراهم کند زیرا تبدیل اراضی شیب‌دار در مناطق کوهستانی به باغات دیم مانع از فرسایش خاک و افزایش درآمد کشاورزان می‌شود.

محمودزاده با اشاره به اینکه تغییرات اقلیمی، سیلاب و باران و بهره برداری از اراضی شیب دار در مناطق کوهستانی منجر به فرسایش خاک شده است، افزود: کشاورزان علاوه بر مدیریت مناسب اراضی شیب‌دار می‌توانند با تبدیل اراضی به باغات دیم و استفاده به عنوان چرای دام از تخریب محیط زیست و فرسایش خاک نیز جلوگیری کنند.

وضعیت اراضی شیب دار کشور

گفتنی است طبق گفته بسیاری از کارشناسان و محققان دیمکاری کشور بیش از ۳ میلیون هکتار اراضی شیبدار قابل کشت درخت در کشور وجود دارد.

به نظر می‌رسد  احداث باغات دیم در اراضی شیبدار افزون بر صرفه اقتصادی، نفوذ منابع آب ناشی از باران به دل سفره‌های زیرزمینی و جلوگیری از بیابانی شدن کشور و فرسایش خاک می‌تواند به‌عنوان یک صافی برای تصفیه هوای شهرهای مختلف عمل کند، برنامه‌ای که کارشناسان از آن به‌عنوان ریه‌های زمین یاد می‌کنند.



نرخ سالانه فرسایش خاک در ایران تا ۳۳ تن در هکتار گزارش شده که ۵ تا ۶ برابر حد مجاز است. میانگین سالانه فرسایش خاک نیز به حدود ۱۵ تن در هکتار رسیده که سه برابر متوسط قاره آسیاست. بنابراین شاهد فرسایشی 5 - 6 میلیارد تنی در سال داریم. چه کسی در برابر این فاجعه باید جوابگو باشد؟؟؟


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Optimization WordPress Plugins & Solutions by W3 EDGE